Ελευσίνα: πόλη καθρέφτης της ιστορίας της χώρας

photo-29Η Ελευσίνα εδώ και δεκαετίες αποτελεί το χώρο που ο άνθρωπος επιχειρεί να επιβληθεί στη φύση με κάθε μέσο, αλλά για ένα σκοπό: το διαρκές κέρδος. Το αποτέλεσμα γνωστό: άνθρωπος και περιβάλλον πληγωμένοι και οι δύο από την άνιση και αντιφατική μάχη. Και τα ονόματα γνωστά. Τα ονόματα που δεσπόζουν και επενδύουν στο κοινωνικό τους προφίλ, εδώ τον τόπο αυτό μόνο με ασέβεια αντιμετώπισαν.

Η ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ των αδελφών Αγγελόπουλων βουλιάζει τα τελευταία χρόνια κάτω από το βάρος της ύφεσης αφήνοντας κυριολεκτικά στο δρόμο δεκάδες οικογένειες. Το τελευταίο της επίτευγμα είναι να χρησιμοποιήσει τους εργαζόμενούς της σαν ασπίδα διεκδίκησης φθηνότερου ρεύματος για την παραγωγή της. Κι ας πρόλαβε τόσα χρόνια να επιχωματώσει τη θάλασσα με κάθε λογής υπολείμματα και απόβλητα. Κι ας «σέρβιρε» στον ουρανό του Θριασίου εκατομμύρια τόνους αέριων ρύπων.

Τα ΕΛΠΕ (πρώην ΠΕΤΡΟΛΑ) συμφερόντων Λάτση αποτελούν σήμερα τη μεγάλύτερη περιβαλλοντική πληγή της περιοχής. Η επένδυση εκατομμυρίων ευρώ εκσυγχρονισμού- επέκτασης του διυλιστηρίου διαφημίστηκε ως η πλεον πράσινη επένδυση της χώρας στο χώρο της παραγωγής προϊόντων πετρελαίου. Δύο χρόνια μετά την έναρξη της νέας λειτουργίας η πραγματικότητα διαψεύδει και τον πιο συγκρατημένο επιστήμονα και πολίτη. Τα περιστατικά ρύπανσης καταμετρώνται σήμερα σε δεκάδες. Τα εργατικά ατυχήματα μικρής ή μεγαλύτερης κλίμακας επίσης. Η πόλη δεν είναι λίγες οι φορές που παρουσιάζει έντονη δυσοσμία. Ο κίνδυνος μεγάλου βιομηχανικού ατυχήματος δεν θα εκπλήξει πια κανένα.

Η εταιρία, ένας τεράστιος βιομηχανικός κολοσσός δεν βρίσκει σχεδόν ποτέ το χρόνο να παρέχει ενημέρωση στους κατοίκους για το τι πραγματικά συμβαίνει κάθε φορά και σε κάθε περιστατικό. Η εταιρία επιδίδεται συνεχώς σε προσπάθεια green cleaning του εταιρικού της προφίλ κυρίως μέσα από χορηγίες προς τους θεσμικούς παράγοντες για να αποσπά τη σιωπή τους και τη μη αντίδρασή τους σε αυτά που όλοι οι πολίτες βλέπουμε, αλλά και καταγράφουμε.

Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης σιωπούν (εκτός ελάχιστων εξαιρέσεων) ακόμα και σε ακραία, εξόφθαλμα περιστατικά ρύπανσης, με αποτέλεσμα πολίτες και περιβαλλοντικές οργανώσεις να διεξάγουν ένα μοναχικό αγώνα να αποδείξουν τα αυτονόητα. Η ανάγκη σοβαρού ελέγχου του διυλιστηρίου είναι πιο επιτακτική από ποτέ.

Η τσιμεντοβιομηχανία ΤΙΤΑΝ, συμφερόντων Κανελλόπουλου, που από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα έχει καταλάβει ένα μεγάλο κομμάτι χώρου αρχαιολογικού ενδιαφέροντος για την πόλη, σήμερα έχει περιορίσει τις δραστηριότητες της σχεδόν μόνο στη χρήση του λιμανιού που διαθέτει. Ωστόσο τίποτα σήμερα δεμ διασφαλίζει πως θα τηρήσει τη δέσμευσή της να αποχωρήσει το 2017 και να απελευθερώσει το χώρο που τόσο ανάγκη έχει αυτή η πόλη να αναπλάσει ήπια και να δημιουργήσει συνθήκες διαφορετικού μοντέλου ανάπτυξης

Το εμπορικό λιμάνι της πόλης δεν είναι λίγες οι φορές που έχει υποδεχθεί και έχει διακινήσει τοξικά και επικίνδυνα απόβλητα των τοπικών βιομηχανιών. Απόβλητα που συνήθως μεταφέρονται μέσα από τον οικιστικό ιστό, χωρίς τα προβλεπόμενα μέτρα ασφάλειας. Εργαζόμενοι που δεν διαθέτουν τη γνώση και τον εξοπλισμό για τη φόρτωσή τους. Άλλη μια ανοιχτή περιβαλλοντική πληγή που καθώς οι συνθήκες ολοένα και γίνονται δυσκολότερες αποτελεί πεδίο διεκδίκησης για τους κατοίκους.

Από το ίδιο λιμάνι, όπως αποκάλυψαν πρόσφατα περιβαλλοντικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, μεταφέρονται απορρίμματα από νησιά σε τοπικά ΚΔΑΥ, ενώ το τελικό υπόλειμμα, θάβεται στο ΧΥΤΑ στη Φυλή. Το λιμάνι της Ελευσίνας δεν έχει αδειοδοτηθεί για να μπορεί να πραγματοποιεί ανάλογες δραστηριότητες.

Από τα παραπάνω γίνεται σαφές πως το αίτημα των πολιτών για μεταφορά του λιμανιού εκτος του οικιστικού ιστού της πόλης, είναι ένα δίκαιο αίτημα που θα δημιουργήσει τις συνθήκες ανάπτυξης άλλου τύπου και άλλης μορφής. Η απελευθέρωση του παραλιακού μετώπου της Ελευσίνας διεκδικείται σε όλους τους τόνους από φορείς, πρωτοβουλίες, κινήματα και οργανώσεις όχι όμως και από τους εκάστοτε θεσμικούς φορεις (δήμος – περιφέρεια).

Η περιοχή Μεελτάνι, αν και δεν ανήκει διοκητικά στα όρια του Δήμου Ελευσίνας, αποτελεί στόχος μιας ακόμα οχλούσας και περιβαλλοντικά ελεγχόμενης δραστηριότητας. Εκεί σχεδιάζεται η δημιουργία χώρου ταφής επικίνδυνων και τοξικών αποβλήτων όπως προϊόντων αμοβολής κλπ. Τα ονόματα κι εδώ γνωστά. Μια ιδιαίτερου φυσικού κάλους περιοχή που και πάλι θα μπορούσε να γίνει πόλος έλξης ήπιας ανάπλασης για την ψυχαγωγία και την άθληση των πολιτών.

Επιστρέφοντας στη θάλασσα της πόλης ιδιαίτερη μνεία οφείλει να γίνει στην ύπαρξη στον κόλπο της Ελευσίνας δεκάδων παροπλισμένων, αλλά κυρίως ναυαγισμένων πλοίων η τύχη των οποίων δεν δείχνει να απασχολεί ιδιαίτερα τα επίσιμα θεσμικά όργανα.

Η προβλήτα της πρώην αμερικάνικης βάσης, τείνει σήμερα να μετονομαστεί σε προβήτα Μελισσανίδη, καθώς εδώ μόνιμα αγκυροβολούν τα πλοία του γνωστού μεγαλοεπιχειρηματία.

Η Ελευσίνα η πόλη με την ιστορία να παντρεύεται με το μύθο, πόλη πληγωμένη από τα σύγχρονα μυθεύματα μιας ασύδωτης ανάπτυξης, άτεχνης και αναποτελεσματικής. Είναι ωστόσο η πόλη μας. Εδώ γεννηθήκαμε και εδώ μεγαλώσαμε.

Εδώ και το πεδίο νέων πρωτοβουλιών, νέων αγώνων, νέων αιτημάτων. Ιδού η Ρόδος…

Παναγιώτης Καρποδίνης

υποψ. δημοτικός σύμβουλος “Ενεργή Συμπολιτεία” (Δημοτική Κίνηση Ελευσίνας-Μάγουλας)

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ