Ενεργειακή Συνεταιριστική Εταιρία Καρδίτσας

Η σταδιακή εξάντληση των μη ανανεώσιμων ενεργειακών πόρων, η συνεχής και μακροχρόνια τάση αύξησης των τιμών του πετρελαίου (με παροδικές ακραίες διακυμάνσεις), η όξυνση του φαινομένου του θερμοκηπίου και της κλιματικής αλλαγής, οδηγούν την ανθρωπότητα στην αναζήτηση νέων ενεργειακών πηγών. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ), παρ’ όλες τις δυσκολίες στην παραγωγή, τη διαχείριση και τη χρήση τους, φαίνονται ότι αποτελούν μια διέξοδο και το κλειδί για την επίλυση των προβλημάτων που προαναφέρθηκαν.

Η γεωργία καλείται να παίξει σημαντικό ρόλο στην παραγωγή ενέργειας μέσω ανανεώσιμων πηγών, όπως η βιομάζα και τα βιοκαύσιμα σε διάφορες μορφές. Η δημιουργία Ενεργειακής Συνεταιριστικής Εταιρίας στο Νομό Καρδίτσας (ΕΣΕΚ) συμβάλει στη βιώσιμη αναδιάρθρωση του πρωτογενούς τομέα, ο οποίος βρίσκεται σε κρίση, αδυνατώντας να επιλέξει πειστική στρατηγική κατεύθυνση.
Την ίδρυση της ΕΣΕΚ ενέπνευσε η κερδοφόρα λειτουργία της Συνεταιριστικής Τράπεζας Καρδίτσας, η οποία διαχειρίζεται με αποτελεσματικό τρόπο έναν πολύ σημαντικό πόρο (την αποταμίευση), συμβάλλοντας στην άμβλυνση των συνεπειών της κρίσης και στην τοπική ανάπτυξη. με τον ίδιο τρόπο ένας Ενεργειακός Συνεταιρισμός μπορεί να αξιοποιήσει έναν εξ ίσου σημαντικό τοπικό πόρο: τη βιομάζα. Ο Νομός Καρδίτσας παράγει κάθε χρόνο περίπου 200.000 τόνους βιομάζας με τη μορφή υπολειμμάτων της αγροτικής καλλιέργειας, της δασικής εκμετάλλευσης ή άλλων δραστηριοτήτων. Ένα μεγάλο μέρος αυτής καίγεται άσκοπα και αδικαιολόγητα διαχέοντας στην ατμόσφαιρα ρύπους, αντί να αξιοποιείται ενεργειακά με παράλληλη προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας καθώς και δημιουργία θέσεων εργασίας και εισοδημάτων!

Η ΕΣΕΚ είναι αστικός συνεταιρισμός που η σύσταση και λειτουργία του διέπεται από το Ν.1667/86. Είναι συνεταιρισμός «ανοιχτού κεφαλαίου» με δυνατότητα συνεχών εγγραφών νέων μελών και αγοράς μερίδων. Δημιουργήθηκε για να αξιοποιήσει Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και να παρέμβει στον πρωτογενή τομέα παραγωγής υποστηρίζοντας την καινοτόμα αναδιάρθρωσή του, μέσω της απορρόφησης βιομάζας που προκύπτει ως υπόλειμμα των αγροτικών καλλιεργειών ή είναι προϊόν της δασικής παραγωγής ή προέρχεται από καλλιέργεια ενεργειακών φυτών. Η βιομάζα θα χρησιμοποιείται σε πρώτο στάδιο για την παραγωγή στερεών τυποποιημένων καυσίμων υψηλής ποιότητας τα οποία θα χρησιμοποιούνται για την παραγωγή θερμικής ενέργειας όπου αυτή χρειάζεται (ξήρανση, θέρμανση θερμοκηπίων, κατοικιών ή άλλων εγκαταστάσεων), υποκαθιστώντας ορυκτά καύσιμα, συμβάλλοντας έτσι στην προστασία του περιβάλλοντος και στην αναίρεση της κλιματικής αλλαγής. Σε δεύτερο στάδιο, θα αναπτυχθεί η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με παράλληλη αξιοποίηση της συμπαραγόμενης θερμικής ενέργειας, η οποία μπορεί να λειτουργήσει ως μέσον αναδιάρθρωσης της πρωτογενούς παραγωγής μέσω της εισαγωγής καλλιεργειών και οικονομικών δραστηριοτήτων υψηλής προστιθέμενης αξίας (π.χ. θερμοκήπια).

Την πρωτοβουλία για την ίδρυση της ΕΣΕΚ ανέλαβε το Επιμελητήριο Καρδίτσας. Το εγχείρημα υποστηρίχτηκε από όλους τους τοπικούς φορείς. Η τεχνική υποστήριξη παρέχεται δωρεάν από την Αναπτυξιακή Καρδίτσας όπου φιλοξενείται και η έδρα της ΕΣΕΚ, με στόχο να ελαχιστοποιηθεί το κόστος έναρξης. Η Συνεταιριστική Τράπεζα ανέλαβε την υποστήριξη συγκέντρωσης του κεφαλαίου για την πραγματοποίηση του επενδυτικού προγράμματος.

Η ιδρυτική Συνέλευση έγινε στις 15 Ιουλίου 2010. Σ’ αυτήν εγγράφηκαν 476 ιδρυτικά μέλη και ορίστηκε προσωρινό ΔΣ. Έχει συγκεντρωθεί ήδη ποσό 420.000 € περίπου. Τα χρήματα κατατίθενται σε προθεσμιακό λογαριασμό στη Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας μέχρι να πραγματοποιηθεί η επένδυση ενώ οι εγγραφές συνεχίζονται.

Μέχρι σήμερα, ενδεικτικά, τα αποτελέσματα της δράσης της ΕΣΕΚ είναι:
• Αγοράστηκε (μετά από δημόσια προκήρυξη) έκταση 22 στρ. για την εγκατάσταση μονάδας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ισχύος 500 KW,
• Υποβλήθηκε φάκελος – αίτηση στη ΔΕΔΔΗΕ για την λήψη άδειας σύνδεσης της μονάδας με το δίκτυο. Έχει ήδη εκδοθεί η οριστική προσφορά όρων σύνδεσης από τη ΔΕΔΔΗΕ, έχουν κατατεθεί τα απαραίτητα δικαιολογητικά (εγγυητικές κλπ) και αναμένεται η έγκριση των περιβαλλοντικών όρων από την Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση Θεσσαλίας, ως προϋπόθεση για την υπογραφή της τελικής σύμβασης μεταξύ ΔΕΔΔΗΕ και ΕΣΕΚ.
• Σχεδιάστηκαν οι απαιτήσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας βιομάζας και έγινε δοκιμαστική συγκομιδή – συγκέντρωση αγροτικής βιομάζας,
• Ολοκληρώθηκε η προκήρυξη για την επιλογή προμηθευτή ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού. Υποβλήθηκαν 5 προσφορές οι οποίες αξιολογήθηκαν.
• Παράλληλα, υποβλήθηκε φάκελος στο πρόγραμμα LEADER για την κατασκευή μονάδας παραγωγής στερεών καυσίμων από δασική βιομάζα προϋπολογισμού 500.000€. Η πρόταση εγκρίθηκε και ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη οι αδειοδοτικές διαδικασίες, ενώ στο επόμενο διάστημα θα αρχίζουν οι κατασκευαστικές εργασίες.

Για την αντιμετώπιση των ερευνητικών αναγκών που προκύπτουν λόγω του καινοτόμου χαρακτήρα του εγχειρήματος, η ΕΣΕΚ συνεργάζεται με ερευνητικά ιδρύματα, όπως το ΤΕΙ Τεχνολογίας Ξύλου, το Τμήμα Χημικών μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ, το Τμήμα Χημικών μηχανικών του ΕμΠ. Έχουν επίσης υπογραφεί «πλαίσια συνεργασίας» με το Τμήμα μηχανολόγων μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και τον «Δημόκριτο».

Η ΕΣΕΚ, όπως και άλλα καινοτόμα συνεργατικά σχήματα που ιδρύθηκαν και λειτουργούν αποτελεσματικά, προέκυψε ως αποτέλεσμα της λειτουργίας ενός «Οικοσυστήματος Συνεργατισμού» που έχει οργανωθεί στο Νομό Καρδίτσας. Τα κύρια χαρακτηριστικά του είναι:
• Η αποφυγή των λαθών των παραδοσιακών συνεταιρισμών (απουσία ελέγχου, συμμετοχής, ενδιαφέροντος) μέσω της ίδρυσης των συνεταιρισμών Νέας Γενιάς.
• Η κάλυψη των αναγκών για τεχνική στήριξη, ανάγκες που είναι αυξημένες στο ιδρυτικό στάδιο των νέων συλλογικών σχημάτων. Η λειτουργία της «Θερμοκοιτίδας Συνεργατισμού» από την Αναπτυξιακή Καρδίτσας (ΑΝ.ΚΑ) λύνει αυτό το πρόβλημα. Το τρέχον διάστημα φιλοξενούνται ή εξυπηρετούνται από αυτήν 12 συνεργατικά σχήματα Συνεταιρισμοί (Αγροτικοί , Αστικοί, Κοινωνικοί) και Δίκτυα μικρών Επιχειρήσεων
• Ο υποστηρικτικός ρόλος της Συνεταιριστικής Τράπεζας Καρδίτσας η οποία καλύπτει τις ανάγκες των βιώσιμων και υγιών επενδυτικών σχεδίων των Συνεταιρισμών οι οποίοι – ας σημειωθεί – διαθέτουν σημαντικό μέρος του κεφαλαίου που απαιτείται.
• Ωστόσο, υπάρχει το πρόβλημα της χρηματοδοτικής υποστήριξης των Συνεταιρισμών που δεν διαθέτουν μεγάλα κεφάλαια ή έχουν μικρή πιστοληπτική ικανότητα(π.χ. ΚοινΣΕπ). Για την επίλυση του προβλήματος έχει σχεδιαστεί ειδικό πρόγραμμα, το οποίο μάλιστα συγχρηματοδοτείται από την ΕΕ. Το πρόγραμμα αυτό (με το ακρωνύμιο SESnet) και τίτλο «Δίκτυο υποστήριξης της Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας» ξεκίνησε στις αρχές του Ιουνίου 2014 και έχει διάρκεια 1 έτος.

Βασίλης Μπέλλης
Γενικός Διευθυντής Αναπτυξιακή Καρδίτσας ΑΝ.ΚΑ ΑΕ
Πληροφορίες για την ΕΣΕΚ στον ιστοχώρο της ΑΝ.ΚΑ ΑΕ (www.anka.gr) και για το «Δίκτυο υποστήριξης της Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας» SESnet στον ιστοχώρο http://www.sesnet.eu/

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ