ΕΥΑΘ: Αυτή τη μάχη μπορούμε να την κερδίσουμε

PHOTO-19Ένα σχεδόν χρόνο σε µια µεγάλη ανοικτή συνέλευση γεννήθηκε το Συντονιστικό Πολιτών και Φορέων της Θεσσαλονίκης “SOSτε το ΝΕΡΟ”, όπου πολίτες, εκπρόσωποι φορέων, κοµµάτων, συλλογικοτήτων και πρωτοβουλιών, αυτοδιοικητικών κινήσεων και δηµοτικών συµβουλίων, ενωθήκαµε σε µια κοινή προσπάθεια που εκφράζεται από το τρίπτυχο:

• να µην ιδιωτικοποιηθεί το νερό

• να µην πουληθεί η ΕΥΑΘ

• να εξαιρεθεί η ΕΥΑΘ από το ΤΑΙΠΕΔ.

Για να πετύχουµε στην κοινή µας αυτή προσπάθεια προσπαθήσαµε και προσπαθούµε να αξιοποιήσουµε την πλούσια διεθνή εµπειρία των αγώνων που δόθηκαν για την µη ιδιωτικοποίηση του νερού, τόσο θεσµικά (π.χ. Παρίσι) όσο και κινηµατικά (π.χ. Ιταλία, Βολιβία), και σε όλες τις δράσεις του “SOSΤε το ΝΕΡΟ” αναδεικνύουµε την αντίφαση ότι: Ενώ σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο διαπιστώνεται η αποτυχία της ιδιωτικοποίησης της ύδρευσης και αποχέτευσης και µεγάλες πόλεις ανακτούν ξανά τη διαχείριση του νερού από τις ιδιωτικές εταιρείες στις οποίες την είχαν παραχωρήσει ή και µε συνταγµατικές ρυθµίσεις απαγορεύουν την ιδιωτικοποίηση του νερού, η ελληνική κυβέρνηση, αφού παραχώρησε το σύνολο σχεδόν των µετοχών της ΕΥΑΘ στο ΤΑΙΠΕΔ, έχει δροµολογήσει τη διαδικασία πώλησής της.

Και αυτό παρά τις αντιδράσεις πολιτών, κοµµάτων και φορέων και παρά το γεγονός ότι η ΕΥΑΘ είναι µια κερδοφόρα κοινωφελής επιχείρηση, µε αποθεµατικά και χωρίς δανειακές υποχρεώσεις.

Και βέβαια είναι γνωστό γιατί η ιδιωτικοποίηση του νερού και η διαχείριση των εταιρειών ύδρευσης και αποχέτευσης από ιδιώτες απέτυχε. Γιατί το νερό ακρίβυνε, οι διαρροές µεγάλωσαν, επενδύσεις δεν έγιναν, η ποιότητα του πόσιµου νερού και του περιβάλλοντος υποβαθµίστηκε, τα σκάνδαλα διαχείρισης δεν εξαφανίστηκαν.

Η πορεία όµως της αποµάκρυνσης των ιδιωτικών οµίλων από τη διαχείριση του νερού δεν ήταν εύκολη και απαίτησε σηµαντικούς αγώνες, που σε κάποιες περιπτώσεις είχαν και νεκρούς (π.χ. στη Βολιβία).

Στη Θεσσαλονίκη είχαµε την ευκαιρία να ακούσουµε τον υπουργό των Πολιτισµών της Βολιβίας, αλλά και την αντιδήµαρχο Παρισιού και τον Δήµαρχο Δικελί για τα αποτυχηµένα πειράµατα ιδιωτικοποίησης του νερού στις χώρες τους αλλά και να διαπιστώσουµε ότι τα πειράµατα αυτά µπορούν να ανατραπούν όταν υπάρχει λαϊκή κινητοποίηση και πολιτική βούληση.

Το «SOSτε το ΝΕΡΟ» από τις πρώτες ηµέρες εµφάνισής του, έχει διατυπώσει τη θέση, που είναι και στόχος της επικοινωνιακής µας προσπάθειας, ότι, «στον αγώνα κατά της ιδιωτικοποίησης του νερού και κατά της πώλησης της ΕΥΑΘ, είµαστε η πλειοψηφία και αυτό πρέπει να το δείξουµε».

Για το λόγο αυτό διεκδικήσαµε τη διεξαγωγή δηµοψηφίσµατος για το θέµα της ιδιωτικοποίησης του νερού και της πώλησης της ΕΥΑΘ. Γιατί η πορεία προς το δηµοψήφισµα θα ήταν και µια πορεία ενηµέρωσης της κοινωνίας της Θεσσαλονίκης αλλά και γιατί το δηµοψήφισµα θα είναι ένα ακόµη εφόδιο νοµιµοποίησης της διεκδίκησης για τη µη πώληση της ΕΥΑΘ.

Το πρώτο βήµα αυτής της διεκδίκησης ήταν επιτυχές και µάλιστα από πολύ νωρίς, αφού τα Δηµοτικά Συµβούλια όλων των Δήµων της Θεσσαλονίκης αλλά και η Περιφερειακή Ένωση Δήµων Κεντρικής Μακεδονίας τάχθηκαν µε αποφάσεις τους κατά της ιδιωτικοποίησης της ΕΥΑΘ και υπέρ της διεξαγωγής δηµοψηφίσµατος, γεγονός που χαιρετίστηκε ως σηµαντικό, χωρίς βέβαια να παραγνωρίζεται και η πιθανότητα παρελκυστικής τακτικής από µέρους κάποιων από τις διοικήσεις των Δήµων.

Παρά τη µερική αυτή επιτυχή έκβαση, ήταν και είναι κατανοητό ότι η διεξαγωγή του δηµοψηφίσµατος δεν είναι εύκολη υπόθεση και βέβαια η προκήρυξή του δεν σηµαίνει ότι η υπόθεση της µη ιδιωτικοποίησης του νερού έχει κερδηθεί, αφού η πώληση της ΕΥΑΘ είναι βασική πολιτική επιλογή της κυβέρνησης.

Αυτό ήρθε πολύ γρήγορα να το ξαναθυµίσει και ο γενικός γραµµατέας της αποκεντρωµένης διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης µε απόφασή του, επιβεβαιώνοντας ότι στόχος δεν είναι η αποδοτικότερη διαχείριση της ύδρευσης και αποχέτευσης της Θεσσαλονίκης, αλλά η πώληση του κοινού αγαθού, του νερού. Και για την επίτευξη αυτής της πολιτικής και η άποψη των πολιτών δεν χρειάζεται να ζητηθεί ή και όταν αυτή εκφράζεται µπορεί να αγνοείται.

Υπάρχει θεσµικός αντίλογος σε αυτή την πολιτική που έχει υιοθετήσει η ελληνική κυβέρνηση; Ναι υπάρχει:

1. Η απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ που λέει ότι η πρόσβαση στο καθαρό πόσιµο νερό και στην αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωµα το οποίο είναι απαραίτητο για την πλήρη απόλαυση της ζωής και όλων των ανθρώπινων δικαιωµάτων.

2. Η απόφαση του Επιτρόπου Barnier, ως αποτέλεσµα της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών για το νερό και την συγκέντρωση υπογραφών που έφτασαν τα 2 εκατοµµύρια, που πρότεινε την εξαίρεση των υπηρεσιών νερού από τις συµβάσεις παραχώρησης.

3. Η απάντηση του Επιτρόπου Όλι Ρεν σε ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Νίκου Χουντή, ότι «η Κοµισιόν δεν έχει πολιτική που να υποχρεώνει τα κράτη µέλη να ιδιωτικοποιούν τις υπηρεσίες ύδρευσης», και ότι «η διαχείριση των υδάτινων πόρων αποτελεί ευθύνη των κρατών µελών», και ότι «η κατάρτιση του προγράµµατος ιδιωτικοποιήσεων και η επιλογή των περιουσιακών στοιχείων, αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των κρατών µελών».

Σε τελείως άλλο δρόµο το ΤΑΙΠΕΔ συνεχίζει τη διαδικασία για να πωληθεί η ΕΥΑΘ, και παρά το γεγονός ότι εκκρεµεί απόφαση του ΣτΕ, που µαθαίνουµε ότι θεωρεί ότι το νερό είναι δηµόσιο αγαθό, οργανώνει τις συναντήσεις των ιδιωτικών οµίλων µε την ΕΥΑΘ και επίσης δεν γνωστοποιεί τη σύµβαση παραχώρησης της ΕΥΑΘ στους ιδιώτες παρά το γεγονός ότι αυτό το ζητούν πολίτες, βουλευτές, κόµµατα αλλά και ο ίδιος ο εισαγγελέας όπως πρόσφατα έχει δηµοσιευτεί.

Το τελευταίο διάστηµα, γίνεται προσπάθεια να παρουσιαστεί ότι η πώληση της ΕΥΑΘ δεν αποτελεί πράξη ιδιωτικοποίησης του νερού, αλλά ότι παραχωρείται σε ιδιώτες η διαχείριση ύδρευσης-αποχέτευσης και ότι αυτό θα οδηγήσει σε καλύτερες και οικονοµικότερες για τους πολίτες υπηρεσίες, σε επενδύσεις για νέα έργα και νέες θέσεις εργασίας.

Είναι πράγµατι σωστό ότι αυτό που θέλουν να πουλήσουν είναι η ΕΥΑΘ Α.Ε. που έχει τη διαχείριση της ύδρευσης και της αποχέτευσης της Θεσσαλονίκης. Αλλά αυτή η εταιρία, που σήµερα είναι υπό δηµόσιο έλεγχο και αύριο θα πωληθεί σε ιδιώτες είναι µονοπώλιο και δεν είναι δυνατόν να υπάρξει άλλος πάροχος νερού ή αποχέτευσης αφού ένα είναι το δίκτυο ύδρευσης και ένα το δίκτυο αποχέτευσης. Και ο µονοπωλιακός διαχειριστής, η ΕΥΑΘ, ελέγχει τα πάντα.

Εξάλλου τα πολλά παραδείγµατα για το τι έχει συµβεί σε άλλες χώρες, οι οποίες  είχαν κάνει ακριβώς το ίδιο, δηλαδή είχαν πουλήσει τη διαχείριση, ταυτόχρονα µε την πλήρη αποτυχία για το δηµόσιο συµφέρον των ιδιωτικοποιήσεων των εταιρειών ύδρευσης-αποχέτευσης, είναι αδιάψευστες µαρτυρίες αυτού που επιχειρείται και που δεν µπορεί δυστυχώς για τους οπαδούς της ιδιωτικοποίησης να συγκαλυφθεί.

Το ερώτηµα λοιπόν που έχουµε να απαντήσουµε σήµερα είναι πώς θα προχωρήσουµε.

Η απάντηση είναι: Να οργανώσουµε το Δηµοψήφισµα, πράγµα που σηµαίνει:

1. Τα Δηµοτικά Συµβούλια και οι Δήµαρχοι να τηρήσουν τις δεσµεύσεις τους και τις αποφάσεις τους και να υλοποιήσουν το δηµοψήφισµα, ακόµη και χωρίς τη σύµφωνη γνώµη της κυβέρνησης.

2. Να οργανώσουµε σε κάθε Δήµο και σε κάθε δηµοτικό διαµέρισµα της Θεσσαλονίκης τοπικές επιτροπές του “SOSτε το νερό” που θα αναλάβουν την υλοποίηση του δηµοψηφίσµατος, που σηµαίνει επικοινωνία µε τους πολίτες και επιτροπές υλοποίησης της εκλογικής διαδικασίας.

3. Να οργανώσουµε σε κάθε δήµο και δηµοτικό διαµέρισµα εκδηλώσεις ενηµέρωσης για την επιχειρούµενη πώληση της ΕΥΑΘ και τη διαδικασία του δηµοψηφίσµατος.

4. Να ζητήσουµε από τους Δηµάρχους, τα δηµοτικά συµβούλια, τις δηµοτικές παρατάξεις, τους συλλόγους, τους φορείς και τις άλλες συλλογικότητες της πόλης να συνεργαστούν µε το “SOSτε το ΝΕΡΟ” για να ενηµερωθούν οι πολίτες, να οργανωθεί και να υλοποιηθεί το δηµοψήφισµα.

5. Να καταλήξουµε σήµερα στην ηµέρα του δηµοψηφίσµατος και να ζητήσουµε και από τα δηµοτικά συµβούλια να την επικυρώσουν.

ΓΙΑΝΝΗΣ Ν. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ

Καθηγητής ΑΠΘ,
 µέλος της γραµµατείας του “SOSτε το ΝΕΡΟ”

* Εισήγηση στην ανοικτή γενική συνέλευση του Συντονιστικού Πολιτών και Φορέων «SOSτε το ΝΕΡΟ», που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 17/2/2014 στο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης και αποφάσισε την διεξαγωγή δημοψηφίσματος την 1η ημέρα των αυτοδιοικητικών εκλογών, Κυριακή 18 Μαίου 2014

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ