ORIENTGATE: δίκτυο για την ενσωμάτωση της γνώσης για το κλίμα, την πολιτική και το σχεδιασμό

PHOTO-16Σημαντικό στοιχείο του φυσικού περιβάλλοντος αποτελούν οι υγρότοποι, όχι μόνο ως οικοσυστήματα για τη διατήρηση διαφόρων ειδών αλλά και ως μέρος των υδατικών συστημάτων της περιοχής ή τόπους αναψυχής ή ακόμα και ανάπτυξης δραστηριοτήτων, που η πολιτεία θα πρέπει να διαχειριστεί και να προστατεύσει.

Στην Περιφέρεια Αττικής διατηρούνται ακόμη υγρότοποι που δεν είναι αμελητέοι ούτε ως προς τον αριθμό ούτε ως προς τη σπουδαιότητα. Συγκεκριμένα, στην Αττική έχουν καταγραφεί περισσότεροι από 80 υγρότοποι: ρέματα και εκβολές αυτών, παράκτια έλη και λιμνοθάλασσες, λίμνες και τεχνητοί υγρότοποι. Οι λίμνες μαραθώνα, Κουμουνδούρου, Βουλιαγμένης, οι παράκτιοι υγρότοποι Σκάλας Ωρωπού, Σχινιά, Βραυρώνας, μπρεξίζας, Λαυρίου, Λούτσας, Βουρκαρίου μεγάρων, Ψάθας, ο Ασωπός, ο Κηφισός, τα ρέματα της Πικροδάφνης και της Ραφήνας, η Αλυκή της Αναβύσσου, είναι μερικοί από τους υγροτόπους της Αττικής.

Το πρόγραμμα «ORIENTGATE: Ένα δομημένο δίκτυο για την ενσωμάτωση της γνώσης για το κλίμα, την πολιτική και το σχεδιασμό» αποσκοπεί στο να συντονίσει τις προσπάθειες προσαρμογής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης (ΝAΕ) στην κλιματική αλλαγή, δημιουργώντας μια μόνιμη συνεργασία μεταξύ κοινοτήτων που παράγουν κλιματικές γνώσεις με κοινότητες που εφαρμόζουν αυτές τις γνώσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, το OrientGate αποσκοπεί να διασυνδέσει φορείς αρμόδιους για το σχεδιασμό πολιτικών για την κλιματική αλλαγή αλλά και τη λήψη αποφάσεων με κοινότητες που παράγουν κλιματικές γνώσεις. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος μελετήθηκαν οι κλιματικοί κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν παραθαλάσσιες, αγροτικές και αστικές κοινότητες και με σκοπό να βοηθήσει την καλύτερη κατανόηση των επιπτώσεων της κλιματικής αστάθειας και των αλλαγών στην κατάσταση των υδάτων, των δασών και των αγρο-οικοσυστημάτων.

Τα θεματικά κέντρα

ΘΚ1. Δασοκομία και Γεωργία: Εκπονήθηκαν δύο πιλοτικές μελέτες τρωτότητας εστιασμένες στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, στα δάση των Αυστριακών Άλπεων και στο γεωργικό τομέα δύο κομητειών της Ρουμανίας.
ΘΚ2. Ανομβρία, Νερό και Ακτές: Τρεις πιλοτικές μελέτες που αξιολογούν την τρωτότητα της παραθαλάσσιας περιοχής της Puglia, στην Ιταλία, τα οικοσυστήματα των υγροτόπων της Αττικής στην Ελλάδα και τη χρήση των πηγών νερού για την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας στην Αυτόνομη Διοικητική Περιφέρεια του Trento, στην Ιταλία.
ΘΚ3. Αστική Προσαρμογή και Υγεία: μια πιλοτική μελέτη τρωτότητας που διερευνά πώς η ανάγκη προσαρμογής της δημόσιας υγείας μπορεί να ενταχθεί στη διαμόρφωση αστικής πολιτικής σε δύο δήμους της Ουγγαρίας.
Αυτές οι έξι πιλοτικές μελέτες θα δείξουν τα οφέλη της εναρμόνισης στοιχείων και δεικτών σε όλη την περιοχή για τη διαμόρφωση ειδικών πολιτικών κλιματικής προσαρμογής και τη λήψη μέτρων. Κάθε ενδεικτική περίπτωση θα καλύψει όλη την αλυσίδα και θα περιλαμβάνει παρακολούθηση, αξιολόγηση κινδύνων και αναγκών προσαρμογής, και μεταφορά συμπερασμάτων από πολιτικές και διαμόρφωση πολιτικών.

Πιλοτική μελέτη & Στρατηγική για τους Υγροτόπους της Αττικής

PHOTO-2Η Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Αττικής σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων – Υγροτόπων (ΕΚΒΥ) του μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, βρίσκεται σε διαδικασία σύνταξης Στρατηγικής για τους Υγροτόπους της Αττικής, ως απόκριση στην ανάγκη διατήρησής τους ενόψει της κλιματικής αλλαγής. Η Στρατηγική περιλαμβάνει την ανάδειξη των αξιών και λειτουργιών τους και την αξιολόγηση της τρωτότητας τους λόγω κλιματικής αλλαγής και ανθρωπογενών δραστηριοτήτων. Επίσης, τη διατύπωση προτάσεων για πολιτικές και μέτρα για τη διατήρηση και αειφορική διαχείρισή τους.

Τους επόμενους μήνες θα οργανωθεί δράση διαβούλευσης επί του κειμένου Στρατηγικής για τους υγροτόπους. Επίσης στο τέλος Νοεμβρίου οργανώνεται διεθνές σεμινάριο με τίτλο “Adaptation strategy for Attica Wetlands: The assessment of wetland vulnerability index” καθώς και διημερίδα όπου θα παρουσιαστούν τα αποτελέσματα του προγράμματος, καθώς και άλλων εννέα συναφών προγραμμάτων με θέμα την Ξηρασία και Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή στη ΝΑΕ.

H Περιφέρειας Αττικής, ως μητροπολιτική Περιφέρεια, σύμφωνα με το Ν.3852/2010 (Πρόγραμμα Καλλικράτης), είναι η πρώτη Περιφέρεια στη χώρα η οποία σχεδιάζει δράσεις στο πλαίσιο Στρατηγικής για την προσαρμογή φυσικών οικοσυστημάτων στην κλιματική αλλαγή, εμπλέκοντας τοπικές αρχές της επικράτειάς της, κοινωνικές ομάδες, περιβαλλοντικές οργανώσεις και ερευνητικά ιδρύματα για την προστασία των υγροτόπων της χωρικής της αρμοδιότητας.

Θεωρούμε πολύ σημαντική τη συμμετοχή των δημάρχων και τη δέσμευση όλων των εμπλεκόμενων φορέων για την αλλαγή της κατάστασης και της έκθεσης των υγροτόπων. Η πρόταση για υπογραφή «Χάρτας Αμοιβαίας Κατανόησης» υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής και η από κοινού προσπάθεια δημιουργίας ενός Δικτύου Δήμων για την προστασία των υγροτόπων και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή θα ήταν ένα σημαντικό βήμα για την υλοποίηση έργων, μελετών και προγραμμάτων από κοινού.

Ελένη Μουγιάκου
Εξωτερικός συνεργάτης Περιφέρειας Αττικής
για το πρόγραμμα OrientGate
Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του προγράμματος:
http://www.orientgateproject.org

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ